Fiat dolazi u Srbiju

02/07/2008

Poznati proizvođač automobila ulaže u Srbiju, čime možda najavljuje talas stranih investicija, dok predsjednik Boris Tadić imenuje premijera prihvatljivog za EU.

Davor Konjikušić za Southeast European Times iz Beograda -- 02/07/08

Fiat će otvoriti 10.000 radnih mjesta i planira u Srbiji do kraja 2009. sklapati kompletne automobile. [Getty Images]

Uz potvrdu proevropske vlade koja se u Beogradu očekuje ove sedmice, objava u maju da u Srbiju dolazi italijanski proizvođač automobila Fiat mogla bi predstavljati najavu talasa zapadnih investicija.

To što je predsjednik Boris Tadić za premijera nominirao ministra finansija svog kolegu-demokratu Mirka Cvetkovića označava napor Srbije, koji su predvidjeli brojni posmatrači, da privuče skeptične strane ulagače i povisi životni standard. Dugo vremena blokirana ratovima i međunarodnim sankcijama, Srbija sad zaostaje za Rumunijom i Bugarskom po BDP-u po glavi stanovnika i po novim investicijama.

Fiat je prije izbora od 11. maja sa vladom Srbije postigao sporazum o ulaganju u Zastavu, postojeći pogon za automobile, u gradu Kragujevcu.

Prema tom dogovoru, Fiat planira u Zastavu uložiti nekih 700m eura i otkupiti udio od 70% fabrike, dok bi Srbija kontrolirala preostalih 30%. Većina investicija doći će kroz partnere Fiata, koji planiraju graditi nove fabrike za auto dijelove. Fiatovim potezom otvorit će se 10.000 radnih mjesta, a Fiat planira u Srbiji do kraja 2009. sastavljati kompletne automobile.

To predstavlja "posao stoljeća" za Kragujevac, grad u centralnoj Srbiji, gdje je ekonomska tranzicija koštala posla mnoge radnike.

Naredne godine, Fiat planira u Srbiji proizvesti nekih 200.000 automobila, a do kraja godine 2010. taj broj bi trebao porasti na 300.000. Posmatrači očekuju da će Fiat u Kragujevcu proizvoditi po jedan A model i jedan B model. Ti automobili će uskoro debitirati na svjetskoj pozornici.

Ministar ekonomije i regionalnog razvoja Mlađan Dinkić pripisao je uspjeh u smislu privlačenja Fiata tome što je Srbija potpisala Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju sa EU. Tim sporazumom omogućava se bescarinski izvoz automobila proizvedenih u Srbiji. Fiat planira izvoziti skoro 95% proizvoda načinjenih u Srbiji.

Dinkić je naglasio da će cijeli grad Kragujevac, a ne samo fabrika Zastava, postati bescarinska zona. Taj status bi omogućio svim njegovim fabrikama da uvoze materijale bez plaćanja carine i poreza na dodatnu vrijednost, u slučaju da od tih materijala proizvode izvoznu robu.

"Svi oni koji govore protiv [SAA] zaboravljaju da EU može ukinuti carine ne samo za izvoz automobila, nego i za sve druge grupe proizvoda. Trenutno nekih 60% onoga što izvozimo ide na tržište EU," kaže Dinkić.

Nakon potpisivanja tog memoranduma, grad Kragujevac oslobodit će Fiat od plaćanja lokalnih poreza i obezbijedit će besplatno zemljište za sve eventualne dodatne objekte.