Η κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση του Κοσσόβου φέρνει τις κοινότητες μαζί

28/07/2008

Στην κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση του Κοσσόβου, οι αλβανοί δημοσιογράφοι εργάζονται μαζί συναδέλφους τους από τις μειονοτικές κοινότητες.

Φωτογραφίες και κείμενο της Μπλέρτα Φονίκι-Καμπάσι για τους Southeast European Times, Πρίστινα -- 28/07/08

Η κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση του Κοσσόβου είναι ένας από τους σημαντικότερους οργανισμούς του Κοσσόβου όπου μετέχουν πολλές μειονότητες.

Η κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση του Κοσσόβου (ΡΤΚ) είναι από τους σημαντικότερους οργανισμούς του Κοσσόβου όπου μετέχουν πολλές μειονότητες. Το 26% περίπου του ημερήσιου προγράμματος είναι σε μειονοτικές γλώσσες: σερβικά, τουρκικά, βοσνιακά και ρόμα. Ο σταθμός παρουσιάζει επίσης εβδομαδιαίες εκπομπές νέων στις γλώσσες αυτές.

Ο ραδιοτηλεοπτικός σταθμός, που συστάθηκε μετά τον πόλεμο του 1998-1999, αποτελείται από τηλεοπτικό κανάλι και δύο ραδιοσταθμούς -- το ραδιοσταθμό του Κοσσόβου και τον ραδιοσταθμό Blue Sky. Λειτουργεί δυνάμει του κανονισμού 2001/13 της UNMIK ως αυτοδιοίκητος οργανισμός, ενώ ο γενικός του διευθυντής αναφέρει σε ένα μη πολιτικό Διοικητικό Συμβούλιο.

Η δέσμευση της ΡΤΚ να υπηρετεί όλες τις κοινότητες αποτελεί μέρος των υποχρεώσεων παροχής δημόσιων υπηρεσιών" λέει ο γενικός διευθυντής Αγίμ Ζατρίκι.

"Εργαζόμαστε μαζί σε έναν κοινό δημοσιογραφικό χώρο" λέει η Φατμά Χόκα, συντάκτης της τουρκικής εκπομπής, η οποία διαθέτει τρία μέλη στο προσωπικό της καθώς και έναν ανταποκριτή από το Πρίζρεν και άλλες πόλεις. "Έχουμε πολύ καλή συνεργασία, ιδίως με τους αλβανούς συναδέλφους. Μερικές φορές, όταν καλύπτουμε ένα γεγονός [που αφορά την] Τουρκική μειονότητα, οι αλβανοί συνάδελφοι συνεργάζονται μαζί μας και έχουμε τις υπηρεσίες του οπερατέρ τους. Ή όταν έρχεται κάποια αποστολή από την Τουρκία, παίρνουμε φωτογραφίες και νέα τους".

Ο Νενάντ Ραντομίροβιτς, δημοσιογράφος του σερβικού προγράμματος, επισημαίνει κι αυτός την ατμόσφαιρα συνεργασίας. "Τρέχουμε εκπομπές σε πέντε γλώσσες" λέει. "Συνεργαζόμαστε και έχουμε ένα περιβάλλον κατανόησης".

Η πολιτική της ΡΤΚ είναι όλοι οι πάγκοι των ειδήσεων να συνεργάζονται σε όλες της αίθουσες ειδήσεων της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, να μοιράζονται πληροφορίες και ευκολίες. "Είμαι χαρούμενος που εργάζομαι σε ένα τέτοιο περιβάλλον όπου συνεργάζονται άνθρωποι από διαφορετικές κοινότητες για έναν κοινό ωφέλιμο σκοπό", λέει ο αλβανός δημοσιογράφος Σκουμπίν Αχμέτ Χεκάι, ο οποίος καλύπτει πολιτικά θέματα. "Η ΡΤΚ είναι παράδειγμα για το πώς οι άνθρωποι, ασχέτως καταγωγής, συνεργάζονται για την οικοδόμηση ενός ειρηνικού Κοσσόβου".

Η συντάκτρια του τουρκικού προγράμματος Φατμά Χόκα (δεξιά) έχει τρεις δημοσιογράφους στο προσωπικό της καθώς και ανταποκριτές από το Πρίζρεν και άλλες πόλεις.

Οι σχέσεις μεταξύ όλων των δημοσιογράφων της ΡΤΚ είναι θαυμάσιες, σύμφωνα με τον συντάκτη του αλβανικού προγράμματος Μέντορ Σάλα. "Η ΡΤΚ δεν κάνει διακρίσεις σε εθνοτική βάση. Συνεργαζόμαστε ως πολίτες του Κοσσόβου" λέει.

Για την προαγωγή του μοναδικού της προγράμματος, η ΡΤΚ έχει έναν διοικητικό παραγωγό για τα προγράμματα των μειονοτήτων. "Τα μειονοτικά θέματα εμφανίζονται τακτικά στα κύρια αλβανικά προγράμματα και οι φιλοξενούμενοι από τις μειονότητες συμμετέχουν σε προγράμματα στο στούντιο" λέει ο αρχισυντάκτης Σουλειμάν Σακίρι, που πριν είχε τη θέση συντάκτη μειονοτικού προγράμματος.

Η δημόσια ραδιοτηλεόραση φιλοξενεί την τοπική έκδοση του Σέσαμι Στρητ, το οποίο μεταδίδεται στα αλβανικά και τα σερβικά. Τα προγράμματα της "Ρούγκα Σέσαμ" και "Ούλιτσα Σέζαμ", η επεξεργασία των οποίων γίνεται στο Εργαστήριο Σέσαμι σε συνεργασία με τον τοπικό εταίρο CMB, μεταδίδονται σε όλη την επικράτεια του Κοσσόβου καθώς και τοπικά από δύο ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς που μεταδίδουν στην σερβική γλώσσα, την TV Most στο Ζβεκάν και την TV Χερκ στο Στρίπτσε.

Οι τοπικές προσαρμογές του Σέσαμι Στρητ ασκούν σημαντική επιρροή στο πώς τα παιδιά βλέπουν τις άλλες εθνικότητες μέσα στις κοινωνίες τους καθώς και για την ενίσχυση της γνώσης ανάγνωσης και γραφής και των κοινωνικο-πολιτιστικών γνώσεων, λέει ο Σάλα Μπυτίσι, δάσκαλος σε δημοτικό σχολείο στη Σουχαρέκα.

Σύμφωνα με τον Μπυτίσι, τα παιδιά που παρακολουθούν το πρόγραμμα μπορούν να επιδείξουν περισσότερο θετική στάση προς τα παιδιά από άλλα εθνοτικά υπόβαθρα. Εν τω μεταξύ, ο 12χρονος μαθητής Άργκον Μορίνα λέει ότι προτιμά ένα διαφορετικό πρόγραμμα της ΡΤΚ -- τα κινούμενα σχέδια Τομ & Τζέρυ που κι αυτά μεταδίδονται στα αλβανικά και τα σερβικά. "Είναι το αγαπημένο μου πρόγραμμα" λέει.

Τον Φεβρουάριο 2005, η ΡΤΚ έγινε ο πρώτος ραδιοτηλεοπτικός σταθμός του Κοσσόβου που μεταδίδει τα νέα στη νοηματική γλώσσα. Η υπηρεσία, η οποία παρέχεται με τη στήριξη του OSCE και την Ένωση Κωφών του Κοσσόβου, είναι "η μόνη οδός για να έχουν οι κωφοί πρόσβαση στη δημόσια ζωή του Κοσσόβου, λέει ο Σέλμαν Χότι, διερμηνέας στη νοηματική γλώσσα.

"Η ΡΤΚ δεν κάνει μειονοτικές διακρίσεις. Εργαζόμαστε ως πολίτες του Κοσσόβου" λέει ο Μέντορ Σάλα, συντάκτης του αλβανικού προγράμματος.

Η τηλεόραση της ΡΤΚ έρχεται πρώτη στην κατάταξη και παρακολουθείται από το 92,1% του πληθυσμού. Ο σταθμός, ωστόσο, αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Από το 2003, έλαβε ένα σημαντικό μέρος της χρηματοδότησής του μέσω μηνιαίου τέλους που κατέβαλαν οι πολίτες του Κοσσόβου.

Βάσει συμφωνίας με την Επιχείρηση Ενέργειας του Κοσσόβου (ΕΕΚ), οι καταναλωτές ενέργειας έπρεπε να καταβάλλουν 3,5 ευρώ κάθε μήνα για τη στήριξη της κρατικής ραδιοτηλεόρασης. Αλλά η επιχείρηση ενέργειας διέκοψε πρόσφατα τη συμφωνία και τα τέλη δεν εισπράττονται πλέον.

Η απόφαση της ΕΕΚ, λένε πολλοί, αποτελεί μέρος της προσπάθειας να τεθεί η ΡΤΚ υπό την ομπρέλα των κυβερνητικών οδηγιών. Οι σημερινές διευθετήσεις παρέχουν στην ΡΤΚ έναν μοναδικό, ανεξάρτητο, μη πολιτικό ρόλο -- αλλά και το πρακτικό πρόβλημα στην καταβολή των λογαριασμών της.

Εάν συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση, η ΡΤΚ ίσως χρειαστεί να αναδιοργανωθεί. "Δεν πιστεύω ότι μπορεί να εργάζεται κάποιος στην τηλεόραση χωρίς [πληρωμή]", λέει η Πρανβέρα Μουνίσι-Μορίνα, δημοσιογράφος του αλβανικού προγράμματος.

Το μέλλον του ραδιοτηλεοπτικού σταθμού, όπως και πολλά στο νέο κράτος του Κοσσόβου, παραμένει απρόβλεπτο. Εξακολουθεί ωστόσο την καθημερινή του αποστολή και προσφέρει μια σύγχρονη εναλλακτική λύση στη μη-ανοχή και την προπαγάνδα -- ένα παράδειγμα, όπως το έθεσε ο πρώην ειδικός εκπρόσωπος των ΗΕ Μπέρναρντ Κουσέρ, "μέσων ενημέρωσης που αντικατοπτρίζουν τις δημοκρατικές αρχές".