Στρατηγός Γουάιτμαν: Η μεταρρύθμιση της Β-Ε στον αμυντικό τομέα είναι επιτυχής

18/08/2008

Ο αμερικανός υποστράτηγος Ρίτσαρντ Γουάιτμαν είναι διοικητής του αρχηγείου του ΝΑΤΟ στο Σεράγεβο, το οποίο βοηθά τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη με τις μεταρρυθμίσεις τυ αμυντικού τομέα και συμμετέχει στην υποστήριξη των δικτύων αναζήτησης φυγόδικων του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία. Σε συνέντευξή του προς τον συνεργάτη των Southeast European Times Αντόνιο Πρλέντασχολιάζει τη σημερινή κατάσταση στην περιοχή.

Του Αντόνιο Πρλέντα για τους Southeast European Times, Σεράγεβο – 08/08/08

Ο διοικητής του αρχηγείου του ΝΑΤΟ στο Σεράγεβο Ρίτσαρντ Γουάιτμαν πιστεύει ότι οι πολιτικές και οι διπλωματικές πρωτοβουλίες είναι απαραίτητες για την τελική σύλληψη των εναπομεινάντων φυγόδικων. [Antonio Prlenda]

Southeast European Times: Υπάρχουν ενδείξεις ότι, μετά τη σύλληψη του Ράντοβαν Κάρατζιτς, οι εναπομείναντες φυγόδικοι εγκλημάτων πολέμου μπορεί τελικά να προσαχθούν στη δικαιοσύνη;

Στρατηγός Ρίτσαρντ Γουάιτμαν: Από τότε που υπογράφηκε το υπόμνημα συνεργασίας με το διεθνές ποινικό δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία, στις 9 Μαΐου 1996, το ΝΑΤΟ έθεσε υπό κράτηση 29 κατηγορούμενους και συνέβαλε στη μεταφορά στη Χάγη ακόμα περισσότερων. Από τα 120 άτομα συνολικά για τα οποία διατυπώθηκαν κατηγορίες για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Β-Ε) μόνο ένας, ο Ράτκο Μλιάντιτς, παραμένει ελεύθερος. ήμασταν δραστήριοι και συνεπείς στην επίτευξη της εντολής μας να στηρίξουμε το διεθνές δικαστήριο. Διατηρήσαμε σταθερές πιέσεις στους υποστηρικτές των εγκληματιών αυτών και κατασχέσαμε μεγάλη ποσότητα αποδεικτικών στοιχείων τα οποία διαβιβάστηκαν στο διεθνές ποινικό δικαστήριο. Το γεγονός ότι γίνονται συλλήψεις των εναπομεινάντ5ων φυγόδικων σε χώρες εκτός της Β-Ε δείχνει ότι ήμασταν αποτελεσματικοί στο να μην τους επιστρέψουμε ένα ασφαλές κρησφύγετο στη χώρα αυτή. Η σύλληψη του Κάρατζιτς και η αναμενόμενη σύλληψη του Μλιάντιτς δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι πολιτικές και οι διπλωματικές πρωτοβουλίες είναι τώρα οι ουσιαστικοί παράγοντες για την παράδοση των εγκληματιών αυτών στη Χάγη.

SETimes: Ποια είναι η σημασία του εντατικού διαλόγου στις προσδοκίες της Β-Ενα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ; Ποια είναι η προθεσμία για το ΜΑΠ και την πλήρη ένταξη στο ΝΑΤΟ;

Γουάιτμαν: Η απόφαση του ΝΑΤΟ να καλέσει τη Βοσνία & Ερζεγοβίνη να συμμετάσχει στον εντατικό διάλογο αποτελεί μια ακόμα απόδειξη της δέσμευσής μας να συμβάλλουμε στη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας των δυτικών Βαλκανίων. Ωστόσο, η πρόσκληση αποτελεί μαρτυρία των προσπαθειών ένταξης στο ΝΑΤΟ των θεσμών και υπηρεσιών της Β-Ε. Οι μεταρρυθμίσεις στον αμυντικό τομέα συγκεκριμένα παραμένει ένα από τα κύρια μεταρρυθμιστικά επιτεύ6γματα στη Β-Ε και εξακολουθεί να δίνει το παράδειγμα για το τι μπορεί να επιτευχθεί όταν υπάρχει ενότητα, συνεργασία και διάλογος μεταξύ όλων των ανθρώπων.

Σκοπός του εντατικού διαλόγου είναι να βοηθήσει τις χώρες να κατανοήσουν καλύτερα και, πιο σημαντικό, να εφαρμόσουν πολλές από τις προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρωθούν για να καταστούν αξιόπιστοι υποψήφιοι για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Θα δώσει την ευκαιρία να αρχίσουν ουσιαστικό διάλογο για τα δικαιώματα και υποχρεώσεις που ενυπάρχουν στην ιδιότητα του να είναι κανείς μέλος του ΝΑΤΟ και θα παρέξει ευρεία εμπειροτεχνία σχετικά με το τι αναμένεται από τη Β-Ε κατά τα προσεχή έτη.

Καθώς θα προχωρά ο εντατικός διάλογος, η εστίαση θα συνεχίσει να είναι στην εφαρμογή των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων ώστε να πλησιάσει η Β-Ε περισσότερο στις προσδοκίες των ευρω-ατλαντικών δομών. Οι αρχές της Β-Ε θα χρειαστεί να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους σε πρακτικές δραστηριότητες και η πραγμάτωση των δεσμεύσεων, που έχουν ήδη αναληφθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Συνεργασίας για την Ειρήνη, θα συνεχίσουν να συνεχίσει να παρέχει υποστήριξη, συμβουλές και βοήθεια.

Σχετικά με τα χρονικά όρια για ένταξη στο Σχέδιο Δράσης και την ιδιότητα πλήρους μέλους του ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να παραβλέπουμε το γεγονός ότι η απόφαση για την πρόσκληση ένταξης της Β-Ε στο ΝΑΤΟ είναι πολιτική και θα πρέπει να ληφθεί από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Η απόφαση θα ληφθεί στις Βρυξέλλες και θα βασίζεται στην αξιολόγησή τους για την πρόοδο που επιτεύχθηκε εδώ. Εάν η Β-Ε είναι σοβαρή στο στόχο εξωτερικής της πολιτικής να καταστεί μέλος του ΝΑΤΟ, η Β-Ε θα συνεχίσει να επιδεικνύει πρόοδο σε ένα ευρύ πεδίο μεταρρυθμίσεων για να διασφαλιστεί ότι έχει γίνει αξιόπιστη υποψήφια χώρα. Υπάρχουν πολλά βήματα που πρέπει να περάσει πριν γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Η Β-Ε πρέπει να ολοκληρ4ώσει τις διαδικασίες αυτές με τη δέσμευση και όραμα που έχει ήδη δείξει στις μεταρρυθμίσεις του αμυντικού τομέα.

Η Βοσνία και Ερζεγοβίνη εντάχθηκε στο πρόγραμμα Συνεργασίας για την Ειρήνη το Δεκέμβριο του 2006. [NATO]

SETimes: Σε ποιο στάδιο βρίσκονται τώρα οι μεταρρυθμίσεις του αμυντικού τομέα και ποια είναι τα βασικά βήματα που θα πρέπει να ακολουθηθούν τώρα;

Γουάιτμαν: Οι αμυντικές μεταρρυθμίσεις εστιάζονται κυρίως στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν ήδη δρομολογηθεί με την ψήφιση του νόμου του 2005 για την άμυνα και το νόμο για τη στρατιωτική υπηρεσία στις ένοπλες δυνάμεις της Β-Ε. Πέραν αυτού, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι μεταρρυθμίσεις στον αμυντικό τομέα συνεπάγονται και υποχρεώσεις τις οποίες ανάλαβε η Β-Ε καθώς και τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στα πλαίσια του προγράμματος Συνεργασία για την Ειρήνη, περιλαμβανομένων και των μεταρρυθμιστικών στόχων της Διαδικασίας Προγραμματισμού και Αναθεώρησης καθώς και των ευρύτερων υποχρεώσεων για την ασφάλεια και των πολιτικών υποχρεώσεων που θα έχει η Β-Ε καθώς προχωρά η διαδικασία του σχεδίου δράσης της εταιρικής σχέσης. Άλλες προϋποθέσεις θα προκύψουν από το πρόγραμμα που θα αναπτυχθεί και τις επακόλουθες υποχρεώσεις που απορρέουν από τον εντατικό διάλογο. Έτσι, το βασικό για τη Β-Ε θα είναι η εκπλήρωση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος Συνεργασία για την Ειρήνη και η συνέχιση της υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την υλοποίηση όλων των νόμων και κανονισμών για την άμυνα. Φυσικά, το ΝΑΤΟ ενδιαφέρεται στην ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων που θα διατίθενται για συλλογικές επιχειρήσεις ασφάλειας.

Όσον αφορά τα συγκεκριμένα βήματα που θα πρέπει να παρθούν μεσοπρόθεσμα, η συμφωνηθείσα δομή των δυνάμεων πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με την προεδρική απόφαση της Β-Ε η οποία προσδιορίζει το σημερινό μέγεθος και δομή των ενόπλων δυνάμεων της Β-Ε. Τα τμήματα και άλλα στοιχεία της δομής πρέπει να εξοπλιστούν και καταρτιστούν επαρκώς και να υποστηρίζονται από ένα πλήρες πεδίο αμυντικών επιχειρησιακών συστημάτων όπως η διαχείριση προσωπικού και μέσων, σχεδιασμό, προγραμματισμό και προϋπολογισμό, εκπαίδευση και κατάρτιση, αγορές και προμήθειες κτλ. Όλα αυτά θα πρέπει να στηρίζονται σε πολύ αναπτυγμένα σχέδια, πολιτικές και δόγμα. Εκτός αυτού, ένα μεγάλο μέρος της υλοποίησης της δομής των δυνάμεων θα είναι να εξασφαλιστεί η ταχεία και αποτελεσματική μεταβίβαση της κινητής περιουσίας σε συνάρτηση με την επιταχυμένη πρόοδο για την αποκομιδή του πλεονάζοντος αποθέματος όπλων και πυρομαχικών.

Επιπλέον, η Β-Ε μέχρι τώρα σημείωσε καλή αρχική πρόοδο στην ανάπτυξη συντονισμού και συνεργασίας μεταξύ των υπουργείων και των κυβερνητικών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, το ομάδα συντονισμού με το ΝΑΤΟ του υπουργικού συμβουλίου της Β-Ε έκανε μια εξαίρετη δουλειά καθοδήγησης της ανάπτυξης όλων των προσπαθειών για την έως τώρα πραγμάτωση των φιλοδοξιών της Β-Ε. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνεται καθώς η Β-Ε συμμετέχει περισσότερο στο ΝΑΤΟ/Πρόγραμμα Συνεργασίας για την Ειρήνη.

Η επίτευξη αξιόπιστης υποψηφιότητας για ένταξη στο ΝΑΤΟ θα είναι μια διαδικασία προκλήσεων που απαιτεί συνεργασία, συντονισμό, επικοινωνία και συνέργεια όλων των πρωταγωνιστών της Β-Ε. Η Β-Ε δεν είναι μόνη στο έργο α;υτό και το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει να στηρίζει τη Β-Ε στις προσπάθειές της πορείας της προς τη συμμαχία.

SETimes: Οι εντάσεις με το Κόσσοβο και τη Σερβία ασκούν καμιά επίδραση όσον αφορά την ασφάλεια της Β-Ε;

Γουάιτμαν: Ήμασταν πάντοτε ξεκάθαροι για το γεγονός ότι δεν μπορεί να γίνει καμιά σύγκριση μεταξύ Κοσσόβου και Β-Ε. Κατ5ά τον καιρό της διακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου ριζοσπαστικοί και εθνικιστές έκαναν την προσπάθεια να προκαλέσουν συναισθηματικές αντιδράσεις και να δημιουργήσουν ένταση στην περιοχή. Οι προσπάθειες αυτές απέτυχαν. Όπως είδαμε στο Βελιγράδι με τη σύλληψη του Κάρατζιτς υπάρχει μια νέα και προοδευτική διάθεση στη Σερβία που κοιτάζει εμπρός προς ένα ευρωπαϊκό μέλλον.