Εργκένεκον και το δημοκρατικό παράδοξο της Τουρκίας

11/07/2008

Η Τουρκία, υποψήφια της ΕΕ, έχει δείξει ότι το Ισλάμ μπορεί να συνυπάρξει με την κοσμική δημοκρατία, την παγκοσμιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό. Ωστόσο, μια άλλη πολιτική κρίση προκαλεί ανησυχία.

Του Αϊχάν Σισμέκ για τους Southeast European Times -- 11/07/08

Ο απόστρατος Στρατηγός Χουρσίτ Τολόν συνελήφθη στην Ιστανμπούλ στις 6 Ιουλίου, κατά τη διάρκεια έρευνας για την Εργκένεκον. [Αρχείο]

Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν υπάρξει εντάσεις μεταξύ Τούρκων κοσμικών και της ηγεσίας της χώρας, η οποία έχει ρίζες στο πολιτικό Ισλάμ, φτάνοντας σε πρωτόγνωρα επίπεδα. Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης από το Συνταγματικό Δικαστήριο, για το λόγο ότι υπονομεύει το κοσμικό σύστημα της Τουρκίας.

Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση στήριξε έρευνα η οποία είχε ως αποτέλεσμα συλλήψεις την προηγούμενη βδομάδα, απόστρατων στρατηγών και άλλων διακεκριμένων φυσιογνωμιών, γνωστοί επικριτές της κυβέρνησης. Σύμφωνα με ισχυρισμούς, εμπλέκονται σε τρομοκρατική οργάνωση με όνομα Εργκένεκον, η οποία κατηγορείται από τις αρχές ότι σχεδίαζε δολοφονίες και κοινωνικές αναταραχές, για να προκαλέσει στρατιωτικό πραξικόπημα.

Μεταξύ των συλληφθέντων είναι οι απόστρατοι στρατηγοί Χουρσίτ Τολόν και Σενέρ Ερουϊγκούρ, πρόεδρος της Οργάνωσης Ατατουρκιστικής Σκέψης, καθώς επίσης ο επιχειρηματίας Σινάν Αϊγκούν και ο δημοσιογράφος Μουσταφά Μπαλμπέι, οι οποίοι συνελήφθησαν από την αστυνομία έπειτα από μερικές ημέρες. Η αστυνομία εξακολουθεί να αναζητά τον Τουρχάν Τσομέζ, πρώην βουλευτή του ΑΚΡ, ο οποίος στράφηκε εναντίον του πρώην κόμματός του.

Η κοσμική αντιπολίτευση έχει χαρακτηρίσει την έρευνα "δίκη αντεκδίκησης," ενώ οι εφημερίδες που στηρίζουν το ΑΚΡ κάνουν λόγο για δίκτυο σκληροπυρηνικών κοσμικών, αποφασισμένων να ανατρέψουν την κυβέρνηση με οποιοδήποτε κόστος.

Η δημοκρατία της Τουρκίας βρίσκεται σε δύσκολη θέση, ή θα καταφέρει η χώρα να αντεπεξέλθει της κρίσης; Η χώρα είναι εξαιρετικά πολωμένη και οι Τούρκοι μπλόγκερ εκφράζουν και αυτοί έντονες αντιθέσεις.

"Η έρευνα [Εργκένεκον] πρέπει να συνεχιστεί με αποφασιστικότητα και θάρρος", γράφει ο bektasazizoglu. "Σε ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου, όχι μόνο πραξικοπήματα αλλά και οποιαδήποτε απόπειρα ή υπερθεμάτιση πραξικοπήματος αποτελεί έγκλημα με μεγάλες κυρώσεις. Οι πρόσφατες έρευνες αποτελούν βήματα προς μια πλήρως δημοκρατική Τουρκία".

Ο Tumener στηρίζει και αυτός την έρευνα, ωστόσο με μια προϋπόθεση. "Η έρευνα αυτή πρέπει να είναι σύμφωνη με τις παγκόσμιες αρχές για τα ανθρώπινα δικαιώματα", αναφέρει, επικρίνοντας την προσωποκράτηση υπόπτων πριν την παρουσίαση σαφών αποδεικτικών στοιχείων, καθώς επίσης την παρατεταμένη φυλάκισή τους πριν τη δίκη. "Δυστυχώς, η έρευνα Εργκένεκον θυμίζει μέχρι στιγμής την Ιερά Εξέταση των Σκοτεινών Χρόνων. Το ΑΚΡ χρησιμοποιεί την έρευνα για να εκφοβίσει τους επικριτές".

Ένας άλλος μπλόγκερ, ο omerozdamar, τρέφει έντονη απαισιοδοξία. "Μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει λειτουργική δημοκρατία και κράτος δικαίου σε αυτή τη χώρα; Όχι, δεν υπήρχε στο παρελθόν, και δεν υπάρχει και σήμερα", γράφει. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ρητορεία του ΑΚΡ περί δημοκρατίας δεν μπορεί να ληφθεί σοβαρά υπόψη, καθώς προέρχεται από ένα κόμμα το οποίο -- όπως υποστηρίζει ο μπλόγκερ -- εκμεταλλεύεται το θρησκευτικό συναίσθημα του λαού.

Η τρέχουσα διελκυνστίδα δεν αφορά ούτε στη δημοκρατία ούτε στον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους, επιμένει ο alfacilllin. Αντιθέτως, αποτελεί απλά μια μάχη μεταξύ διαφορετικών φατριών για τον έλεγχο του κράτους. "Δεν αξίζουμε δημοκρατία, ελευθερία, ευημερία και ευπραγία; Δεν αποτελεί δικαίωμά μας να έχουμε μια ζωή χωρίς φόβου;" διερωτάται.

Μια ιδιαίτερα δημοφιλής μπλόγκερ, η neseevrim, επικρίνει τα διπλά πρότυπα του ΑΚΡ, όπως τα χαρακτηρίζει, σχετικά με την ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος. Σε ό,τι αφορά στην υπόθεση για την απαγόρευση του κόμματος, διαμαρτύρεται για "δικαστικό πραξικόπημα", γράφει. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά στην έρευνα Εργκένεκον, το ΑΚΡ υποστηρίζει ότι το δικαστικό σώμα δρα ανεξάρτητα. Σύμφωνα με την neseevrim, αυτό που βιώνει σήμερα η Τουρκία αποτελεί "μονομαχία" μεταξύ κοσμικών και πολιτικών Ισλαμιστών, ενώ ο νόμος έχει αποτελέσει απλά ένα όπλο στα χέρια τους.