Τουρκικό δικαστήριο αποφασίζει ενάντια στην απαγόρευση του ΑΚΡ

31/07/2008

Η απόφαση του Συνταγματικού δικαστηρίου να μην απαγορεύσει το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) για φερόμενες Ισλαμικές ενέργειες, αποτέλεσε πηγή ανακούφισης για το ΑΚΡ. Ωστόσο, το κόμμα έχασε σημαντική κυβερνητική χρηματοδότηση.

Του Αϊχάν Σιμσέκ για τους Southeast European Times στην Άγκυρα -- 31/07/08

"Το [AKP], το οποίο δεν έχει αποτελέσει ποτέ επίκεντρο αντικοσμικών δραστηριοτήτων, θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τις βασικές αρχές της δημοκρατίας," δήλωσε ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. [Getty Images]

Το ανώτατο δικαστήριο της Τουρκίας αποφάνθηκε την Τετάρτη (30 Ιουλίου) ενάντια στην απαγόρευση του κυβερνώντος, Ισλαμικών καταβολών, Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης ΑΚΡ). Ωστόσο, δέκα από τους 11 δικαστές ανέφεραν ότι το κόμμα έχει αποτελέσει επίκεντρο αντικοσμικών δραστηριοτήτων και χρειάζεται σοβαρή προειδοποίηση. Μείωσαν στο μισό την κυβερνητική χρηματοδότηση.

Η μεγαλύτερη υποψήφια χώρα της ΕΕ, η Τουρκία, περιήλθε σε σημαντική πολιτική κρίση το Μάρτιο, όταν ο γενικός εισαγγελέας της ζήτησε από το Συνταγματικό Δικαστήριο να απαγορεύσει το κυβερνών κόμμα. Το ΑΚΡ κέρδισε στις εκλογές του Ιουλίου το 2007 με εντυπωσιακή ευκολία, ωστόσο η αμφιλεγόμενη κίνησή του να επιτρέψει τις Ισλαμικές μαντίλες στα πανεπιστήμια πυροδότησε κρίση.

Ο Πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επικρότησε την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. "Η Τουρκία έχει δαπανήσει πολύ χρόνο και ενέργεια σε αυτή την υπόθεση," δήλωσε ο Ερντογάν. Πρόσθεσε ότι το ΑΚΡ θα συνεχίσει να "υπερασπίζεται τις βασικές αρχές της δημοκρατίας".

Ωστόσο, ο αρχηγός αξιωματικής αντιπολίτευσης της Τουρκίας και επικεφαλής του κοσμικού Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Ντενίζ Μπαϊκάλ, μετέφρασε την απόφαση του δικαστηρίου ως ισχυρό μήνυμα προς το ΑΚΡ. "Δέκα δικαστές χαρακτήρισαν το ΑΚΡ επίκεντρο αντικοσμικών ενεργειών. Αυτό είναι σημαντικό," τόνισε ο Μπαϊκάλ.

Ο αρχηγός ΓΕΣ, Στρατηγός Γιασάρ Μπουγιούκανιτ, δήλωσε "Δεν υπήρξε αλλαγή στη θέση [του στρατού] για τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους. Ωστόσο, ως στρατιώτης, μην περιμένετε από μένα να σχολιάσω την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου." Παραδοσιακά, ο στρατός θεωρείται φρουρός του κοσμικού συστήματος της Τουρκίας.

Παρατηρητές στην Άγκυρα αναφέρουν ότι η απόφαση απέτρεψε την περαιτέρω πολιτική αποσταθεροποίηση της Τουρκίας, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα στο ΑΚΡ τα συνταγματικά όρια της εξουσίας του.

Διεθνείς παρατηρητές επικρότησαν την απόφαση. Ο Επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ Όλι Ρεν ανέφερε ότι επέδειξε την επιρροή των Ευρωπαϊκών αξιών της Τουρκίας και προέτρεψε τη χώρα να επισπεύσει τις μεταρρυθμίσεις για εκπλήρωση των προτύπων της ΕΕ. Η Κριστίνα Γκάλαχ, εκπρόσωπος Τύπου του αρχηγού ασφαλείας της ΕΕ Χαβιέ Σολάνα, εξέφρασε την ελπίδα ότι η απόφαση θα βοηθήσει στην "αποκατάσταση της πολιτικής σταθερότητας".

Το δικαστήριο έχει απαγορεύσει άλλα κόμματα επειδή διατηρούν Ισλαμική ατζέντα. Η απόφαση της Τετάρτης ήταν η πρώτη που νουθετεί ένα κόμμα αντί να το απαγορεύσει, αν και οι περισσότερες δικαστές έκριναν ότι το κόμμα έχει κάποιες αντισυνταγματικές δραστηριότητες.

Η απαγόρευση κόμματος απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη επτά εκ των 11 δικαστών του δικαστηρίου. Μόνο έξι δικαστές τάχθηκαν υπέρ της απαγόρευσης του ΑΚΡ. Τέσσερις συμφώνησαν ότι το ΑΚΡ έχει αποτελέσει "επίκεντρο αντικοσμικών δραστηριοτήτων," ωστόσο υποστήριξαν ότι ο βαθμός των παραβιάσεων έχρηζε προειδοποίησης, όχι απαγόρευση. Ο προεδρεύων Δικαστής Χασίμ Κίλιτς ήταν ο μοναδικός που διαφώνησε με τον ισχυρισμό της εισαγγελίας ότι το ΑΚΡ αποτελούσε σύνδεσμο για τέτοιου είδους ενέργειες.

Πρόσφατα, ο Κίλιτς εξέφρασε ανησυχία, έχοντας εκδικάσει αρκετές υποθέσεις για κατάργηση πολιτικών κομμάτων, αναφέροντας ότι πλέον εξαρτάται από τους πολιτικούς να επιτύχουν συναίνεση για τον τρόπο επίτευξης υψηλότερων δημοκρατικών προτύπων.