Το PACE εκδίδει ψήφισμα για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, εξοργίζοντας ηγέτες της RS

07/10/2008

Στις 30 Σεπτεμβρίου, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης ενέκρινε ψήφισμα για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, με σκοπό την εξομάλυνση της μελλοντικής πορείας της προς την ένταξη στην ΕΕ.

Του Γιουσούφ Ραμαντάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Σεράγεβο – 07/10/08

Ο Πρωθυπουργός της RS Μίλοραντ Ντόντικ δήλωσε ότι οι εκπρόσωποι τη RS δεν πρόκειται να δεχθούν ποτέ να σταματήσουν τις ψηφοφορίες βάσει οντότητας, στο κρατικό κοινοβούλιο. [Getty Images]

Σε συνεδρίασή της τον περασμένο Σεπτέμβρη, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE) ενέκρινε ψήφισμα το οποίο προτρέπει τους θεσμούς της Β-Ε να κινηθούν προς τις συνταγματικές αλλαγές, να καταργήσουν τις ψηφοφορίες βάσει οντότητας στο κρατικό κοινοβούλιο και να ενισχύσουν τους κρατικούς θεσμούς, ώστε να μπορεί να σημειώσει πλήρη πρόοδο η Β-Ε στην προσπάθειά της για ένταξη στην ΕΕ. Κάλεσε επίσης για εξάλειψη όλων των μεροληπτικών διατάξεων από το σύνταγμα της χώρας.

Οι ψηφοφορίες βάσει οντότητας, οι οποίες απαιτούν έγκριση και από τις δυο διοικητικές οντότητες της Β-Ε -- την Ομοσπονδία της Β-Ε και τη Δημοκρατία Σέρπσκα (RS) -- για οποιαδήποτε κοινοβουλευτική απόφαση, αποτέλεσαν νόμο στη Β-Ε με το Ειρηνευτικό Σύμφωνο Ντέιτον, το οποίο τερμάτισε τη σύγκρουση του 1992-1995 στη χώρα. Κάποιοι παρατηρητές αναφέρουν ότι αυτή η μέθοδος ψηφοφορίας είναι ευάλωτη σε καταχρήσεις από εκάτερη οντότητα, παρεμποδίζοντας τις κοινοβουλευτικές αποφάσεις που δεν επιθυμούν. Το Σύμφωνο Ντέιτον εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στο σύνταγμα της χώρας.

Το ψήφισμα προέκυψε από έκθεση των συν-εισηγητών του PACE για τη Β-Ε, Κίμο Σάσι από τη Φινλανδία και Μεβλούτ Τσαβουσόγκλου από την Τουρκία. Σάσι και Τσαβουσόγκλου απέδωσαν την τρέχουσα αδιέξοδη κατάσταση στις μεταρρυθμίσεις της Β-Ε στην RS, εικάζοντας ότι παρακωλύει μεταρρυθμίσεις και υπονομεύει τους κρατικούς θεσμούς.

Η έκθεση αυτή και το ψήφισμα δέχθηκαν έντονες αντιδράσεις από τους Σερβοβόσνιους κοινοβουλευτικούς στη συνεδρίαση -- Μίλιτσα Μάρκοβιτς και Μλάντεν Ιβάνιτς. Απαίτησαν την παράλειψη τριών τμημάτων του ψηφίσματος: όσων ζητούν κατάργηση της ψηφοφορίας βάσει οντότητας, όσων αποδοκιμάζουν το ψήφισμα της Εθνικής Συνέλευσης της RS που καλεί για αυτοδιάθεση και όσων κατηγορούν την RS για υπονόμευση των κρατικών θεσμών της Β-Ε. Ωστόσο, οι βουλευτές του PACE απέρριψαν τα αιτήματά τους.

Ημέρες πριν την υιοθέτηση του ψηφίσματος του CoE, ο Χάρις Σίλαζιτς, Βόσνιο Μουσουλμανικό μέλος της προεδρίας της Β-Ε, παρέθεσε ομιλία στο PACE, στο Στρασβούργο της Γαλλίας, σχετικά με το ζήτημα αυτό. Επέκρινε τις ψηφοφορίες βάσει οντοτήτων, αναφέροντας ότι αποτελούν εμπόδιο στην κοινοβουλευτική λήψη αποφάσεων, παρακωλύοντας την πρόοδο της Β-Ε στο δρόμο της προς την Ευρώπη.

Ο Σίλαζιτς κάλεσε επίσης για "ευρείας κλίμακας μεταρρυθμίσεις στο σύνταγμα Ντέιτον, η έλλειψη του οποίου ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Β-Ε και στην περιοχή".

Ο Πρωθυπουργός της RS Μίλοραντ Ντόντικ δήλωσε ότι οι εκπρόσωποι της RS δεν πρόκειται να δεχθούν ποτέ κατάργηση της ψηφοφορίας βάσει οντοτήτων, καθώς "θα σήμαινε παραίτηση των θεσμικών μηχανισμών του Ειρηνευτικού Συμφώνου Ντέιτον, οι οποίοι διατηρούν την ισορροπία στη Β-Ε".

Ακόμα και στην περίπτωση που το ψήφισμα του CoE είναι θεωρητικά μη δεσμευτικό, η Β-Ε θα πρέπει να συμμορφωθεί με τις διατάξεις της, ώστε να διακόψει το CoE την επιθεώρηση της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Η χώρα έγινε μέλος του CoE το 2002, ωστόσο εξακολουθεί να μην έχει εκπληρώσει τις ενταξιακές προϋποθέσεις που της είχαν επιβληθεί την εποχή εκείνη.