Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

πρωθυπουργός της Δημοκρατίας της Τουρκίας

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έγινε πρωθυπουργός της Τουρκίας στις 14 Μαρτίου του 2003, πέντε ημέρες μετά τη νίκη του στις επαναληπτικές εκλογές στην επαρχία Σίιρτ. Αρχηγός του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), ο Ερντογάν ανέλαβε το πρωθυπουργικό αξίωμα από τον αντιπρόεδρο του κόμματός του, Αμπντουλάχ Γκιουλ, ο οποίος τέθηκε επικεφαλής της κυβέρνησης μετά τη συντριπτική νίκη του ΑΚΡ στις εκλογές το Νοέμβριο του 2002.

Ο Ερντογάν γεννήθηκε στο Ρίζε της βόρειας Τουρκίας στις 26 Φεβρουαρίου του 1954. Μεταφέρθηκε μαζί με την οικογένειά του στην Κωνσταντινούπολη το 1967, όπου αποφοίτησε αργότερα από το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου του Μαρμαρά με ένα πτυχίο στη διοίκηση.

Ο Ερντογάν εξελέγη για μια τετραετή θητεία δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης το 1994, ως υποψήφιος του Κόμματος Ευημερίας του Νετσμετίν Ερμπακάν. Ως δήμαρχος, ο Ερντογάν έλαβε αναγνώριση από τον κόσμο για τη βελτίωση των υπηρεσιών καθώς και για την αύξηση του πρασίνου και τη μεγαλύτερη καθαριότητα στην πόλη. Αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη θέση όταν το Συνταγματικό Δικαστήριο απαγόρευσε το Κόμμα Ευημερίας το 1998. Ο Ερντογάν προσχώρησε στο Κόμμα Αρετής, το οποίο δημιουργήθηκε από ότι είχε απομείνει από τον προκάτοχό του που είχε τεθεί εκτός νόμου. Αργότερα εκείνη τη χρονιά, ένα δικαστήριο τον καταδίκασε για υποκίνηση θρησκευτικού μίσους και του επέβαλε ποινή δέκα μηνών φυλάκισης, από τους οποίους εξέτισε τέσσερις μήνες το 1999.

Το 1999 το Κόμμα Αρετής απαγορεύτηκε επίσης για παραβίαση των κοσμικών νόμων και ο Ερντογάν συγκρότησε το ΑΚΡ τον Αύγουστο του 2001 οδηγώντας το στο θρίαμβο στις εκλογές το Νοέμβριο του 2002.

Παρόλο που ο Ερντογάν ήταν ο πιο δημοφιλής πολιτικός στην Τουρκία την περίοδο των εκλογών, του απαγορεύτηκε συνταγματικά η ανάληψη δημοσίου αξιώματος και ως εκ τούτου δεν ήταν σε θέση να κερδίσει την έδρα στη Βουλή που χρειαζόταν για να γίνει πρωθυπουργός. Έχοντας συγκεντρώσει σχεδόν το 35 τοις εκατό των ψήφων το ΑΚΡ ήταν σε θέση να σχηματίσει κυβέρνηση μόνο του καθώς και να κερδίσει μια άνετη πλειοψηφία στη Βουλή. Σύντομα μετά την εγκατάσταση του νομοθετικού σώματος οι νομοθέτες του ΑΚΡ τροποποίησαν το σύνταγμα ανοίγοντας το δρόμο στον Ερντογάν για την ανάληψη της πρωθυπουργίας.

Απαντώντας σε ανησυχίες εντός και εκτός Τουρκίας σχετικά με το αν η αναρρίχηση στην εξουσία ενός κόμματος με ισλαμικές ρίζες μπορούσε να απειλήσει το κοσμικό κεκτημένο, ο Ερντογάν και άλλα κορυφαία στελέχη του κόμματος επέμειναν ότι το ΑΚΡ δε διαθέτει θρησκευτικές φιλοδοξίες και υιοθέτησε ένα φιλοδυτικό συντηρητικό πρόγραμμα. Ο Ερντογάν ανέφερε την είσοδο της Τουρκίας στην ΕΕ ως κορυφαία προτεραιότητα υποσχόμενος μεταρρυθμίσεις που θα καταστήσουν πιο δημοκρατική και πλουραλιστική την Τουρκία και θα τη φέρουν πιο κοντά στα ενταξιακά κριτήρια της Ένωσης. Δεσμεύτηκε επίσης για ένα αυστηρό πρόγραμμα με την υποστήριξη του ΔΝΤ για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης που έπληξε την Τουρκία το 2001.

Δύο ημέρες μετά τη νίκη της έδρας στη Βουλή από τον Ερντογάν ο Γκιουλ παραιτήθηκε παραχωρώντας τη θέση του στον αρχηγό του ΑΚΡ, ο οποίος θεωρούνταν ήδη ευρέως ως ο πραγματικός αρχηγός της χώρας.

Ο τούρκος πρόεδρος Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ ενέκρινε το νέο υπουργικό συμβούλιο που παρουσίασε ο Ερντογάν και τον διόρισε στην πρωθυπουργία.

Ο Ερντογάν είναι παντρεμένος και έχει τέσσερα παιδιά.