KONGRA-GEL'in Şiddet Mirası

08/10/2004

Türkiye ile aralarındaki ateşkese Haziran ayında son veren KONGRA-GEL teröristleri, güneydoğu bölgesinde Türk silahlı kuvvetlerine yönelik saldırılarını sürdürüyorlar. Ancak grup, küresel güvenlik kaygıları ile Türkiye'deki reformların ortasında kendini gitgide daha yalnız ve şaşkın buluyor.

Southeast European Times için İstanbul'dan Vahit Bora'nın haberi - 08/10/04

Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, BM Genel Kurulunda ABD'li muadili Colin Powell ile bir araya geldi. [AFP]

Bu ayın başlarında düzenlenen BM 59. Genel Kurulu'nda, Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile ABD'li muadili Colin Powell, aralarında Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Kongresi veya kısa adıyla KONGRA-GEL'in de yer aldığı bir dizi kilit mesele üzerinde görüştüler. Görüşmede Gül Powell'dan, beş yıldır süren ateşkesi Haziran ayında sona erdiren ve Kürt nüfusunun çoğunlukta olduğu güneydoğu bölgesinde Türk silahlı kuvvetlerine yönelik saldırıları tekrar başlatan terör örgütüyle başa çıkmada ABD'nin daha fazla yardım etmesini istedi. Temmuz ve Ağustos ayında meydana gelen çatışmalarla son 20 yılın yaraları tekrar açıldı.

Abdullah Öcalan Kürdistan İşçi Partisini (PKK) 1978 yılında ayrılıkçı bir Kürt hareketi olarak kurdu. 1999 yılında Kenya'da yakalanıp Türkiye'ye getirilen Öcalan, PKK'nın şiddet harekâtına başladığı 1984 yılından bu yana binlerce kişinin öldürülmesiyle suçlandı. Anayasa Mahkemesi Öcalan'a verilen idam cezasını Haziran 1999'da onaylamasına karşın, ölüm cezası kaldırıldıktan sonra bu ceza ömür boyu hapse çevrildi. Öcalan beş yıldır İmralı Adası'nda tutuklu.

ABD Ekim 1997'de PKK'yı dünyadaki başlıca 30 terör örgütünden biri ilan etti. Öcalan'ın yakalanmasından sonra grup bir kargaşa ortamına girdi ve adını önce Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Kongresi, son olarak da geçen sene KONGRA-GEL olarak değiştirerek siyasi arenaya geçiş yapmaya çalıştı. Her iki grup da derhal ABD'nin terör listesine alındı. AB ise bunları terör örgütleri listesine Mart ayında ekledi.

Türk ordusuyla girdiği çatışmaların yanı sıra KONGRA-GEL, tanınmış kişilere yönelik suikastlar ve yurtdışındaki diplomatik, konsolosluk, ticari ve turistik organlara da saldırılar düzenledi. Resmi rakamlara göre 1984 - 1999 yılları arasında düzenlenen saldırılarda 5 bin 300 güvenlik personeli hayatını kaybederken 10 bin 600 kişi de yaralandı. Sivil kayıplar ise 4 bin 600 ölü ve 5 bin 500 yaralı şeklinde bildiriliyor.

Yıllardır, PPK'yı destekleyen bir numaralı ülke Suriye idi. Ancak 20 Ekim 1998'de imzalanan Adana Muhtırası'ndan sonra Suriye bağlantısı sona erdi.

Grup, İran ve Irak gibi diğer komşu ülkelerin yanı sıra Avrupa'da da faaliyet gösteriyor. Örgütün Avrupa'daki üssü, büyük bir Türk ve Kürt nüfusunun yaşadığı Almanya idi. Ancak Romanya, Hollanda, Bulgaristan, İtalya, Rusya, İngiltere, Fransa, Avusturya, İsviçre, İsveç, Danimarka, Norveç, Finlandiya ve İspanya'nın da bir zamanlar PKK enformasyon büroları veya ilgili dernekleri barındırdığı oldu.

PKK'nın gelirlerinin büyük bölümünü başta uyuşturucu ve silah kaçakçılığı olmak üzere organize suç faaliyetlerinden kazanılan paralar oluşturdu. İngiliz güvenlik teşkilatlarına göre, PKK Avrupa'da satılan eroinin yüzde 40 kadarından sorumlu bulunuyor.

Ne var ki küresel kaygılardaki artış ve siyasetteki değişimler, grubu marjinalleştirdi. Başta insan hakları alanında olmak üzere yargı reformları, gerginliklerin dağıtılmasında etkili oldu. Türk devlet televizyonu, beş yıl önce hayal bile edilemeyecek bir adım atarak Kürtçe yayın yapmaya başladı.

Kürt eylemciler barış çağrısında bulunuyor ve son dökülen kanları kınıyorlar. Bu arada KONGRA-GEL de kendi geleceği konusunda bölünmüş bir görünüm sergiliyor ve adına savaştığını iddia ettiği Kürt nüfusundan giderek daha izole hale geliyor.