AB: Rusya ile ilişkiler "dönüm noktasında"

02/09/2008

AB liderleri Pazartesi günü Brüksel'de gerçekleşen zirve sonrasında yaptıkları açıklamada, AB'nin Rusya ile yapılacak stratejik bir siyasi ve ekonomik anlaşmayla ilgili müzakerelerin devamını bu ülke Gürcistan'daki bütün kuvvetlerini geri çekene kadar erteleyeceğini söylediler.

(AFP, AP, Bloomberg, The Guardian, International Herald Tribune, EurActiv - 02/09/08; Reuters, AP, AFP, DPA, BBC, FT, Euobserver, AB - 01/09/08)

Almanya Başbakanı Angela Merkel, "Her zamanki gibi işimize bakmak yerine Rusya ile teması sürdürmek istediğimizi hala net bir şekilde belirterek mükemmel bir orta yol bulduğumuzu düşünüyorum." dedi. [Getty Images]

AB liderleri 1 Eylül Pazartesi günü Rusya ile yapılacak yeni bir işbirliği anlaşmasıyla ilgili müzakereleri, ülke önceden söz verdiği gibi Gürcistan'daki bütün askerlerini iki ülke arasında geçen ay patlak veren ihtilaf öncesinde durdukları hatlara çekene kadar askıya alma kararı aldılar.

Liderler Brüksel'de yapılan olağanüstü bir toplantı sonrasında yayınlanan bildiride, "Askerler 7 Ağustos'tan önceki konumlara çekilene kadar, Ortaklık Anlaşmasının müzakeresiyle ilgili toplantılar ertelenecek." dediler.

AB ile Rusya arasında yapılacak ve 1997 yılında imzalanmış olan anlaşmanın yerini alacak yeni bir siyasi ve ekonomik anlaşmayla ilgili müzakereler Temmuz ayında başladı. Bir sonraki müzakere turunun 15 Eylül'de yapılması planlanıyordu.

AB dönem başkanlığını yürüten Fransa'nın Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, acil toplantıyı Kafkaslar'da süregelen kriz ve 27 ülkeden oluşan bloğun Rusya ile ilişkilerini değerlendirmek amacıyla düzenledi.

Rusya 12 Ağustos'ta Gürcistan'daki bütün askerlerini geri çekmeyi kabul etmesine karşın, hala yüzlerce "barış gücü askerini" ülkede tutuyor.

Pazartesi günü yayınladıkları ortak bildiride "Gürcistan'daki krizle, AB ile Rusya arasındaki ilişkiler dönüm noktasına ulaşmıştır." diyerek, Moskova'yı "kendisini Avrupa'dan tecrit etmemeye" ve verdiği sözlerin hepsini tutmaya çağırdılar. Liderler, Birliğin Kasım ayında gerçekleşmesi planlanan AB-Rusya zirvesi öncesinde Kafkaslar ve Rusya'yı izleyeceğini de belirttiler.

Sarkozy, Avrupa Komisyonu (AK) Başkanı Jose Manuel Barroso ve AB dış politika sorumlusu Javier Solana Kafkas kriziyle ilgili görüşmelerde bulunmak üzere önümüzdeki hafta Moskova ve Tiflis'i ziyaret edecekler.

Fransız cumhurbaşkanı zirveden sonra gazetecilere verdiği demeçte, "Bu kriz, Rusya ile olan ilişkilerimizi tekrar gözden geçirmemiz gerektiği anlamına gelmektedir." diyerek şöyle devam etti: "AB Rusya ile gerçek bir ortaklığı memnuniyetle karşılar, ancak burada iki tarafa da sorumluluk düşmektedir." dedi.

Sarkozy, Rus mevkidaşı Dmitry Medvedev ile gelecek hafta yapacağı görüşmenin AB'nin Rusya ile ilişkilerinde "çok önemli" olacağını da belirtti.

AB liderleri Pazartesi günü yayınladıkları bildiride, Rusya'yı Gürcistan'da "orantısız" güç kullanması ve güney komşusundan ayrılan Abhazya ve Güney Osetya bölgelerinin bağımsızlık ilanlarını 26 Ağustos'ta tanıması nedeniyle sertçe eleştirdiler.

Liderler, "Bu karar kabul edilemez nitelikte olup, Avrupa Birliği diğer ülkeleri bu bağımsızlık ilanını tanımamaya çağırmakta ve AK'den varılacak pratik sonuçları incelemesini istemektedir." dediler.

AB liderleri Güney Osetya'daki AGİT gözlem misyonunu yaklaşık 200 gözlemci göndermek ve derhal bir soruşturma heyeti görevlendirmek suretiyle güçlendirmeye karar verdiler. Liderler 110 milyon avro değerinde yeniden inşa yardımı yapacaklar ve yakında bir uluslararası bağış konferansı düzenleyecekler.

Pazartesi günkü bildirgeye göre, blok Gürcistan ile ilişkilerini de ilerletecek.

Liderler AK'yi bloğun Rusya'ya olan bağımlılığını petrol ithalatının üçte biri, doğal gaz ithalatının ise %30'u kadar azaltmanın yollarını araştırmakla da görevlendirdiler.